Wątpiący Tomasz

— Caravaggio, Niedowierzanie Świętego Tomasza1

Tomasz, jeden z Dwunastu, zwany Didymos2, nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus. Inni więc uczniowie mówili do niego: «Widzieliśmy Pana!» Ale on rzekł do nich: «Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ i nie włożę palca mego w miejsce gwoździ, i nie włożę ręki mojej do boku Jego, nie uwierzę». A po ośmiu dniach, kiedy uczniowie Jego byli znowu wewnątrz [domu] i Tomasz z nimi, Jezus przyszedł mimo drzwi zamkniętych, stanął pośrodku i rzekł: «Pokój wam!» Następnie rzekł do Tomasza: «Podnieś tutaj swój palec i zobacz moje ręce. Podnieś rękę i włóż [ją] do mego boku… »

— J 20, 24-27a

Chyba każda osoba wychowująca się w kręgu kultury Zachodniej zna historię Tomasza Apostoła. Polska tradycja kościelna nieszczęśliwie nadała mu przydomek „niewierny” i odtąd co roku z niejednej ambony wierni słyszą przestrogę, by nie być jak ten „niewierny Tomasz”, który nie uwierzył nowinie o zmartwychwstaniu. Przy tym dodawanych jest kilka innych równie negatywnych epitetów i zapewnienie, że błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli3 mające uzasadnić i uwznioślić sens wiary w Boga w naszych czasach. Niezbyt wyrafinowana jest ta interpretacja i teologia – umyka jej cała subtelność tej sceny, głębia postaci Tomasza i właściwa rola wątpienia.

Nie zamierzam przytaczać tu argumentów broniących i ukazujących Apostoła w innym świetle – zamiast tego wiersz Zbigniewa Herberta. Znaleziony przypadkiem, nie dalej niż rok temu.


Tomasz
                                        Jego Eminencji
                                        Ks. Abp. Józefowi Życińskiemu

Tu przyłożono ostrze do ciała
tu dokładnie
i pchnięto
i jest pamiątka
krzyczy we wszystkich językach ryby –
– rana –

Twarz skupiona
czoło w bruzdach
sine światło poranka
niechętne i zimne

Wskazujący palec Tomasza
prowadzi z góry
ręka Mistrza

a więc dozwolone jest wątpienie
zgoda na pytanie
coś warte jest czoło
w zmarszczkach Leonarda
niecierpliwe ręce
wezwane na pomoc

— Zbigniew Herbert

_________________________________________________

1 Źródło: Wikimedia Commons

2 gr. Δίδυμος, aram. ܬܐܘܡܐ (tôma) – bliźniak

3 J 20, 29c

«2015-04-12 11:18» «permlink» W kategoriach: , .

Komentarze [0]

Dodaj komentarz

Pomoc Textile

---
\/